Corona Series Part 80 : कोरोना, आणि बेकायदेशीर ड्रग्स तस्करी

Corona Series Part 80

नमस्कार मी अजिंक्य पत्रावळे सध्या कोरोना विषाणूचा प्रादुरर्भाव लक्षात घेऊन Social Media च्या माध्यमातून जनजागृती करण्याचा प्रयत्न करत आहे. https://ajinkya1030.blogspot.com/

 

कोरोना, आणि बेकायदेशीर ड्रग्स तस्करी

संयुक्त राष्ट्राच्या मदतीने यूनायटेड नेशन ऑफिस ऑन ड्रग्स अँड क्राइम (यूऐनओडीसी) यांच्या मार्फत माहीत प्रसिद्ध करण्यात आली. १९९७ साली स्थापन झालेली ही संस्था ड्रग्स आणि ड्रग्सबाबतीतील होणारे गुन्हे यांची दाखल घेते. प्रतीवर्षी एक अहवाल प्रसिद्ध करण्यात येतो सध्या कोरोनामुळे सारे जग लॉकडाउन असले तरी स्थानिक पातळीवर दारू, गुटका आणि राष्ट्रीय आणि अंतरराष्ट्रीय स्तरावर ड्रग्सची तस्करी मात्र सुरूच आहे पुढील १००वर्षामध्ये सरकारी दारू दुकान सारखे सरकारी ड्रग्स चे दुकान दिसते की काय असे वाटते. किंबहुना महाराष्ट्रामध्ये तर दारू पिणारे आणि विकणारे अर्थव्यवस्थेचा कणा होऊन गेले आहेत.

Syntetic Drugs in East and South Asia या अहवालामध्ये कोरणाच्या काळातही ड्रग्सची वाहतूक थांबली नसल्याचे आढळून आले. भारतामध्ये पहिल्या लॉकडाउनच्या काळात ड्रग्सची वाहतूक थोडी मंदावली होती परंतु एकदा संपूर्ण यंत्रणेचा लक्ष कोरोनावर केन्द्रित आहे हे लक्षात आल्यावर पुन्हा नव्या जोमाने तरुणाई डब घाईला नेण्याचे जोरदार प्रयत्न सुरू झाले. सरकारी यंत्रणेने या मध्ये जास्त लक्ष देणे गरजेचे आहे. ड्रग्स जप्तीच्या बाबतीत किवा ड्रग्स किंवा त्यापासून होणारे मृत्यू यांचा प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्ष सबंध या अवैध ड्रग्स तस्करी बरोबर आहे म्हणून पोलिस यंत्रणेनेण याची गय करून चालणार नाही. लॉकडाउनच्या काळात ही कार्यरत असणारे संघटनावर पाळत ठेऊन प्रयत्न हाणून पाडले पाहिजे. संघटित गुन्हेगारी गटाने लॉकडाउनच्या काळात ड्रग्सची कमतरत भासू नये म्हणून चाणाक्ष पद्धतीने जोखीम वाढवून नियोजन केले आहे. प्रामुख्याने भारत आणि आसापास अफू आणि मेथॅम्फेटामाइन्स या ड्रग्सची वाहतूक आणि निर्माण केले जाते. भोगोलिक रित्या भारत हा या अवैध ड्रग्स तस्करीच्या मार्गात बरोबर मध्यावर आहे. कारण हे ड्रग्स गोल्डन त्रिकोण, आणि गोल्डन क्रेसेंट नामक प्रमुख मार्गामधून एका देशातून दुसर्‍या देशात पोहोचवले जातता. या मधील सोनेरी त्रिकोण    बांगलादेशात दाखल झालेला आहे आणि बाकीचे मार्ग हे म्यानमार, लाओस आणि थायलंड मधून भारतीय बंगालचा उपसागरा मधून मार्गस्थ होतात या देशात अफूची शेती अधिक प्रमाणात केली जाते आणि पाठवला ही जातो. कोरोनाच्या काळाला ही हे चित्र बदलले नाही. भारततच्या पूर्वेला  सोनेरी त्रिकोण आणि पश्चिमेला सोनेरी चंद्रकोर (गोल्डन क्रेसेंट) या मध्ये अफगाणिस्तान, ईरान, आणि पाकिस्तान सारखे देश आहेत ते अश्या कार्यास पुढाकार घेत असतता.

भारतीय यंत्रानेसमोर एक मोठा आव्हान तयार झाले आहे. सीमाभाग अतिशय दुर्गम आणि कठीण आहे या भागात नियंत्रण करणे कठीण होते त्यामुळे तस्करी करणारी टोळी येथून आरामात सुटते. यावर उपाय करण्यासाठी सैन्याची गस्त दुर्गम भागात वाढवणे विशेष अधिकारी नेमणे उपयुक्त ठरेल. सरकारने ड्रग्स बनवण्यासाठी लागनारा कच्चामाल ताब्यात घेऊन कडक कारवाई केली पाहिजे. लॉकडाउनच्या काळात ड्रग्सच्या किमती देखील कमी करण्यात आल्या आहेत त्यामुळे मागणी मध्ये वाढ दिसून आली आहे. कोरोनामध्ये बदलत चाललेले यंत्रणाच पूर्णपने लक्षं ठेवणे महत्वाचे आहे.सर्वच गोष्टी सरकार, पोलिस यंत्रणाने करावे असे नाही सामानी नागरिकांनी चोकस राहने महत्वाचे आहे.

 

प्रा डॉ अजिंक्य अजित पत्रावळे,

रसायनशास्त्र विभाग

विवेकानंद कॉलेज कोल्हापूर