Corona Series Part 90 : कोरोना आणि कार्बन उत्सर्जन

Corona Series Part 90

नमस्कार मी अजिंक्य पत्रावळे सध्या कोरोना विषाणूचा प्रादुरर्भाव लक्षात घेऊन Social Media च्या माध्यमातून जनजागृती करण्याचा प्रयत्न करत आहे. https://ajinkya1030.blogspot.com/

 

कोरोना आणि कार्बन उत्सर्जन

पर्यावरण आणि कोरोनाया विषयावर सतत बोलणे झाला आहे. लॉकडाउनमुळे वायू प्रदूषणावर तात्पुरता चांगला परिणाम झाला आहेच SO₂, NO₂ आणि त्याचा परिणाम पहिला. भारतामध्ये  आज लॉकडाउनमुळे कार्बन उत्सर्जन किती कमी झाले हे पाहू. Center for International Climate and Enviromental Research या ख्यातनाम संस्थेने लॉकडाउनच्या काळातील कार्बन उत्सर्जनाच्या नोंदी घेतल्या आहेत, आणि नक्किच पर्यावरनाला पोषक असचे आकडे समोर आले आहेत असे होणे अपेक्षित होतेच. कार्बन उत्सर्जन ४.२ ते ७.५%च्या दरम्यान खाली आलेले पाहावयास मिळते. मागील वर्षीच्या अहवालनुसार २०२०साली मागील वर्षापेक्षा १% अधिक कार्बन उत्सर्जन होईल असा अंदाज वर्तवला गेल होता. कारण प्रती वर्षी औद्योगिक, हवाई वाहतूक वादात चालली आहे. २०२० साली मात्र सुरवाती महिन्यात या सस्थेचा आंदज मात्र चुकला गतसाला पेक्षा ५% कमी कार्बनचे उत्सर्जन झाले आहे, त्याचे कारण म्हणजे चीनने जगाला दिलेली कोरोना विषाणूची भेट. ५% कार्बनचे उत्सर्जन जरी कमी झाले तरी त्याचा ग्लोबल वॉर्मिंगवर फार मोठा परिणाम होईल अशी आपेक्षा करणे चुकीचे ठरेल कारण ५% कमी झालेले कार्बनचे उत्सर्जन हे ०.००१% ग्लोबल वॉर्मिंग कमी करू शकते. सध्या १.५ ते २% ग्लोबल वॉर्मिंग कमी करणेचे ध्येय आपल्या समोर आहे.  

जागतिक पातळीवर कोळशाचे उत्सर्जन ८%, जीवाश्म ईधन ४.५% आणि नैसर्गिक वायुचे उत्सर्जन २.३% ने कमी आले आहे. औद्योगिक घडामोडी तेजीने चालणार्‍या अमेरिकामध्ये ९% चीन आणि यूरोपमध्ये ८% ने कार्बनचे उत्सर्जन खालवले आहे. परंतु सरासरी जगात ५% कार्बनचे उत्सर्जन कमी झाले. पूर्ण लॉकडाउनमध्ये देशात २५% आणि आंशिक लॉकडाउनमध्ये १८% विजेची मागणी कमी झाली, वीजेची कमी झालेली मागणी देखील कार्बनचे उत्सर्जन कमी करण्यास कारणीभूत आहे.

आज तात्पुरते कार्बनचे उत्सर्जन कमी झाले असले तरी पूर्ण आर्थिक, औद्योगिक घडामोडी सुरू झाल्यावर नेहमी पेक्षा उत्सर्जन वाढू शकते आणि हे टाळण्यासाठी अपारंपरिक ऊर्जेचा वापर वाढवणे गरजेचे आहे.

 

प्रा डॉ अजिंक्य अजित पत्रावळे,

रसायनशास्त्र विभाग

विवेकानंद कॉलेज कोल्हापूर