Skip to main content

Corona Series Part 100 : कोरोना आणि DRDO

Corona Series Part 100

नमस्कार मी अजिंक्य पत्रावळे सध्या कोरोना विषाणूचा प्रादुरर्भाव लक्षात घेऊन Social Media च्या माध्यमातून जनजागृती करण्याचा प्रयत्न करत आहे. https://ajinkya1030.blogspot.com/

 

कोरोना आणि DRDO

१९५८ मध्ये तांत्रिक विकास संस्था आणि भारतीय आयुध निर्मिती संचालनालयाच्या संरक्षण विज्ञान संस्थेमध्ये या संस्थेची स्थापना करण्यात आली. हे भारत सरकारच्या संरक्षण मंत्रालयाच्या प्रशासकीय नियंत्रणाखाली आहे. संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (डीआरडीओ) जी लष्कराच्या संशोधन आणि विकासाची संस्था आहे. एकूण ५२ प्रयोगशाळां, ज्याद्वारे एरोनॉटिक्स, आर्मेट्स, इलेक्ट्रॉनिक्स, लँड कॉम्बॅट इंजिनिअरिंग, जीवन विज्ञान, साहित्य, क्षेपणास्त्रे आणि नौदल प्रणाली अशा विविध क्षेत्रांचा समावेश असलेले संरक्षण तंत्रज्ञान विकसित करण्यात गुंतलेले आहे. या संघटनेत संरक्षण संशोधन आणि विकास सेवा (डीआरडीएस) चे सुमारे ५,००० शास्त्रज्ञ आणि इतर २५,००० वैज्ञानिक, तांत्रिक आणि सहाय्यक कर्मचारी यांचा समावेश आहे. अशी नावा रूपाला आलेली लष्करी संस्था कोरोंना सारख्या महामारीत देखील देशसेवेचे आपले कर्तव्य बाजावत आहे.

डीआरडीओने विज्ञान आणि तंत्रज्ञानाचा वापर करत कोरोना वरील संकट दूर करण्यासाठी अनेक उपकरने बनवली आहेत. या आधी अति नील किरणे वापरुन निर्जंतुकरण कसे केले जाते याची माहिती भाग ४६मध्ये पहिले आहे. प्रामुख्याने डीआरडीओने कमी खर्चात अधिक चांगली तंत्रज्ञानाने युक्त अशी हाय प्रोटेक्षण फेस मास्क, Multi Patient Ventilator, Sanitizer, DRUVE, सुमेरु पॅक अशी उपकरणे बनवली आहेत.

UV Blaster: वाचा भाग ४६

सुमेरु पॅक: जगभरात कोरोना योद्धे बहुतांश डॉक्टर, वैद्यकीय सहायक, कर्मचारी यांना कोरोंना संक्रमित रुग्णांवर उपचार करत असताना बाधा होऊ नये म्हणून पीपीई किट वापरावे लागते. या किटमुळे कोरोनापासून बचाव होतोय परंतु हे किट वापरणे सोईचे नाही एकदा किट घातले की कमीत कमी ५-६ तास तरी किट कडता येत नाही त्यामुळे अनेक अडचण निर्माण होत आहेत. घाम येणे, शरीररातील पाणी कमी झाल्यामुळे चक्कर येणे, घाम साठून फंगल इन्फेकशन होणे, त्वचेवर पुरळ अश्या व्याधी वाढू लागल्या आहे. त्यामुळे तज्ञ डॉक्टरांच्या सल्ला आणि मागणीनुसार डीआरडीओने आवाहन स्वीकारले. आणि सुमेरु पॅक शोडून काढले. हे पॅक पाठीवर अडकवले जाते आणि या मधून बाहेरील हवा खेचून डोक्यापासुन गळा पर्यंत ऑक्सिजन आणि बाहेरील हवा पोहोचवली जाते. या मधून घाम येणे कमी होऊन अनेक व्याधी कमी होतात.

Dubbed Defence Research UV Sanitizer (DRUVE): प्रामुख्याने चलनी नोटा आणि मोबाईल निर्जंतुक करण्यासाठी या बॉक्सचा वापर करता येतो. कोणताही व्यक्ति या बॉक्स च्या जवळ आला तर या बॉक्स उघडतो त्यामुळे अतिनील किरणाचा संपर्क व्यतिगत होत नाही.

Ultra Swatch: निर्जंतुक करण्यासाठी एक चेंबर बनवण्यात आला आहे. या मध्ये ओझोन आणि पानी याचा वापर करून निर्जंतुक करण्यात येते. विमानतळ, मेट्रो, जास्तीत जास्त लोक जिथे असतील तिथे याचा वापर शक्य आहे. असे अनेक गोष्टी डीआरडीओ बनवत आहे. देशासाठी समर्पित असणारी ही एक अग्रणी संस्था आहे त्याचा आम्हाला अभिमान आहे.

 

 

प्रा डॉ अजिंक्य अजित पत्रावळे

रसायनशास्त्र विभाग

विवेकानंद कॉलेज कोल्हापूर

 


Comments

  1. Very interesting article sir 😊

    ReplyDelete
  2. Consecutive 100 series of Corona related info ...GRATE work sir..

    ReplyDelete
  3. 💐💐💐 Great Ajinkya Sir... It's century... 😃...you have been routinely writing knowledgeable articles on Corona relating it's effects on every angle in the society since last three months... It's really not a simple job as it required much resourcing and deep study before writing each article.....Congratulations for this achievement 💐💐💐😊😊😊👍👍👍

    ReplyDelete
  4. Congratulation sir. For . complete century.... nice job sirr..such a great information in all part...once again thanks sir 👍👍 for this all information...

    ReplyDelete
  5. Great sir drdo is best organisation

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

Corona Series Part 39 : कोरोना, आणि लस निर्मिती मधील भारतीयांचा सहभाग

Corona Series Part 39       नमस्कार मी अजिंक्य पत्रावळे सध्या कोरोना विषाणू चा प्रादुरर्भाव लक्षात घेऊन Social Media च्या माध्यमातून जनजागृती करण्याचा प्रयत्न करत आहे. कोरोना , आणि लस निर्मिती मधील भारतीयांचा सहभाग जगात असा एक ही देश नसेल जिथे ज्ञानाचा भंडार असणारे भारतीय लोक त्या देशाच्या प्रगतिमध्ये सहभागी नाहीत. कोरोनाच्या लढ्यात तरी हे मागे कशी राहतील. सिरम इंडिया लिमिटेड पुणे स्थित जैव तंत्रज्ञानातील अग्रणी कंपनी आहे यां कंपनीचे वैशिष्ट्य म्हणजे या पूर्वी ही hepatitis, पोलीओ , स्वाइन फ्लू इत्यादि आजारामध्ये लस निर्माण करण्याचे महत्वाचे योगदान आहे. वर्षभरात १.५ अब्ज लसीचे डोस अतिशय माफक दरात तयार करण्याची क्षमता असणारी या कंपनीचे उत्पादन यूरोपियन देशात व संशोधन यूनिट पुणे सारख्या शहरात आहे. भारतामध्ये एक ही नोबेल परितोषिक किवा औषधाचा स्वामित्व हक्क नाही तरीही औषध , लस उत्पादन करण्यात प्रावीण्य , विश्वसनीय नावलौकिक मिळवणारा देश आहे. जावपास ८०% लस आफ्रिका सारख्या देशात पुरवेल जातात. कोरोनाची लस निर्माण करण्यासाठी न्यूयॉर्क मधील codagenic या...

Corona Series Part 56 : कोरोना, आणि ई-शिक्षण

Corona Series Part 56 नमस्कार मी अजिंक्य पत्रावळे सध्या कोरोना विषाणूचा प्रादुरर्भाव लक्षात घेऊन Social Media च्या माध्यमातून जनजागृती करण्याचा प्रयत्न करत आहे. आजचा विषय विस्तृत मांडला आहे.   या विषया बाबतीत आपण आपले मत ब्लॉगवर जरूर कळवावे ही विनंती.     https://ajinkya1030.blogspot.com   कोरोना , आणि ई-शिक्षण मार्च महिन्यापासन कोरोनाचा प्रभाव दिसू लागला शेवटच्या आठवड्यापासून शाळा , कॉलेज लॉकडाउनच्या काळापासून आज पर्यन्त बंद करण्यात आल्या. भितीदायक वातावरणामध्ये १० , १२वी च्या परीक्षा घेण्यात आल्या. शैक्षणिक वर्ष २०१९-२० चे कार्य संपत आले होते परंतु लेखी आणि मौखिक परीक्षा राहिल्या होत्या . आणि आता यूजीसीच्या मार्गदर्शंनानुसार त्या राहूनच जातील. किंवा काही अंशी तात्पुरती योजना राबवून काही ना काही मार्ग काडला जाईल.   नैसर्गिक आपत्ती महापुर , वैश्विक महामारी मधून शैक्षणिक क्षेत्रा समोर नवीन आव्हान उभे राहिले आहे. खाजगी , काही सरकारी शाळा , कॉलेजने देखील तात्पुरती सोय करण्यासाठी ऑनलाइन तास झूम , गूगल क्लासरूम , गूगल डॉक , यू ट्यूब , व्हाट्स अप...

पुन्हा कधीही कोरोना सारख्या महामारीमुळे लेख लिहायची वेळ येऊ नये हीच ईश्वर चरणी प्रार्थना

नमस्कार मी अजिंक्य पत्रावळे आज काय लिहावे आणि काय नको समजेनासे झाले आहे. तरी धाडस करून लिहित आहे. काही चुकले तर समजून घ्यावे ही विनंती.   मार्च महिन्यामध्ये जगात नवीन विषाणू ने धुमाकूळ घातला होता सर्वत्र भीतीचे वातावरण निर्माण झाले होते. शास्त्रज्ञ , संशोधक , मीडिया , नेते , उद्योजक , आणि सामान्य जनता सर्वच नागरिकांना पुढे काय वाहून ठेवले आहे याची कल्पना नव्हती. परिस्थितीचे आकलन होण्याचा आतच लॉकडाउन झाला तेव्हा सुट्टीचा आनंद घेऊया असे समजून काही नागरिक मस्त मजेत होते. हळू हळू परिस्थिती बदलून गंभीर झाली , पण नेमके काय चालू आहे काय करावे आणि काय करू नये याचा अंदाज लागेना. मीडिया मध्ये रोज के भीतीदायक बातमी येऊ लागली कधी विषाणू वर असलेले उपाया येऊ लागले पण शास्त्रीय माहिती सजत नसल्यामुळे गोंधळाचे वातावरण निर्माण होऊ लागले . अश्या मध्ये रसायनशास्त्राचा विद्यार्थी म्हणून कोरोना विषाणूच्या विरोधात   काही काम करावे असे वाटत होते परंतु संशोधन करण्यासाठी काही मर्यादा होत्या याचे भान होते पण शांत बसून चालणार नाही हे लक्षात आले होते. म्हणून मनातून ठरवले आज या संकटकाळी समजासाठी आप...