Skip to main content

Corona Series Part 55 : कोरोना आणि आरोग्य सेतु

Corona Series Part 55

नमस्कार मी अजिंक्य पत्रावळे सध्या कोरोना विषाणूचा प्रादुरर्भाव लक्षात घेऊन Social Media च्या माध्यमातून जनजागृती करण्याचा प्रयत्न करत आहे. https://ajinkya1030.blogspot.com

 

कोरोना आणि आरोग्य सेतु

चीन मध्ये कोरोना पसरत चालला होता तेव्हा चीनकडे असणार्‍या प्रगत तंत्रज्ञानाचा वापर करत चीनने स्मार्ट फोन वर विविध नवीन अॅप्लिकेशन काढले आणि याचा वापर करून चीनने  कोरोनाचे समुदाय परिवर्तन रोखले. हे करत असताना व्यक्तिगत लोकाच्या हालचाली वर नजर ठेवली गेली होती चीन मध्ये कम्यूनिस्ट सरकार आहे तिथे लोकशाही नाही त्यामुळे चालून गेले. भारतामध्ये देखील आरोग्य सेतु नामक अॅप्लिकेशन सरकारने तयार केले. भारतात लोकशाही आहे एथे चीन सारखी लोकांच्यावर नजर ठेवली जात नाही परंतु कोणत्याही एक गोष्टीचा वापर मात्र राजकारण करण्यासाठी केला जातो. त्रुटि असतील तर त्या पूर्ण करायलाच हव्यात.

पॅन इंडियाच्या माध्यमातून २ एप्रिल रोजी भारतता आरोग्य सेतु हे अॅप्लिकेशन अस्तीत्वात आणले ते मुळातच लोकांना कोरोना पासून बचाव होण्या करिता, लोकांना हॉटस्पॉट ओळखू यावा त्याच बरोबर बाधित व्यक्तिच्या संपर्कात येऊ नये आणि जरी आलोच तर त्याची माहिती मिळावी या करिता. सदर अॅप्लिकेशन सोबत काही तक्रारी येऊ लागल्या. नागरिकाच्या माहिती लीक होऊ शकते वगैरे. परंतु या मूळचे सरकारने ११ मे रोजी इलेक्ट्रॉनिक्स आणि इन्फॉर्मेशन मंत्रालय यांनी आरोग्य सेतु अॅप्लिकेशनच्या बाबातिल मार्गदर्शक तत्वे जाहीर केली. भारत खुल्या पद्धतींनी विचार करणारा देश आहे आरोगी सेतु मात्र खुल्या पद्धतींची अॅप्लिकेशन नाही या वरील डेटा सर्वांना वापरता येत नाही त्यामुळे पारदर्शकपनाचा आभाव आहे असे वाटू शकते. सरकारी काही नियमांचा आधारावर सरकारा कोणालाही हा डेटा सामायिक करू शकते पण कोणत्या आधारावर हे संगितले गेले नाही परंतु हा डेटा योग्य कारण दिले तर केंद्र सरकारच्या आणि राज्य सरकारच्या सर्व मंत्रालयाला मागणी नुसार दिला जाणार आहे. त्याच बरोबर विद्यापीठ आणि संशोधन केंद्रांना मागणी नुसार दिला जाणार आहे. परंतु चुकून डेटाची चोरी झालीच तेव्हा मात्र सरकार जबाबदार नसणार आहे हा एक नकरात्मक मुद्दा आहे. या सेतु मधला सर्वच्या सर्व डेटा सरकार वापरणार नाही फक्त रेडझोन मधील डेटा सध्या लक्ष केन्द्रित आहे. या अॅप्लिकेशनमध्ये कोणत्या प्रकारचा डेटा आहे हे पाहू.

डेमोग्राफिक डेटा : नाव, फोन नंबर, लिंग, व्यवसाय, प्रवास

कॉनटॅक्ट डेटा : व्यक्तीच्या सपर्कात कोणी कोरोंना बाधित व्यक्ति आली असेल किंवा आपण एखाद्या हॉटस्पॉट क्षेत्रात असलो. व्यक्तीचे भोगोलिक स्थान ईत्यादी.

सेल्फ अससेसमेंट डेटा: व्यक्तिचे व्यसन, आजारपण, लक्षणे ईत्यादी.

लोकेशन डेटा : अक्षांश आणि रेखाउंश नुसार व्यक्तीचे भोगोलिक स्थान.

हा डेटा ईतर ठिकाणी देत असताना Deidentification च्या स्वरुपात असणार आहे म्हणजे व्यक्ति चा डेमोग्राफिक डेटाला कोडिंग केले जाऊन त्याला एक नंबर दिला जाणार आहे. डेटा दिल्यापासून १८० दिवसा नंतर नष्ट करणे बंधनकारक असणार आहे. अडचन एकच आहे डेटाचोरी करणार्‍यांना deidntification चे डिकोडिंग करणे फारसे अवघड काम वाटत नाही. तसेच आजही भारता मध्ये डेटाचोरीचा संदर्भातील कायदा पार्लमेंट मध्ये पारित झाला नाही. आरोगी सेतु हे कोरोनाचा काळात एक महत्वाचे अॅप्लिकेशन नक्कीच आहे, परंतु भारतामध्ये एखादी गोष्ट लागू केली की त्याचे काम संपले तरी ती लागूच असते असे न होता कोरोंनाची साथ संपल्यावर या अॅप्लिकेशनचे काम थांबवले पाहिजे.

 

प्रा डॉ अजिंक्य अजित पत्रावळे     

रसायनशास्त्र विभाग

विवेकानंद कॉलेज कोल्हापूर

https://ajinkya1030.blogspot.com




Comments

  1. Nice information sir 👍👍 thanks sir 👍👍

    ReplyDelete
  2. Very nice information sir..❤

    ReplyDelete
  3. very good and informative sir..thank you sir for this nice information.

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

Corona Series Part 39 : कोरोना, आणि लस निर्मिती मधील भारतीयांचा सहभाग

Corona Series Part 39       नमस्कार मी अजिंक्य पत्रावळे सध्या कोरोना विषाणू चा प्रादुरर्भाव लक्षात घेऊन Social Media च्या माध्यमातून जनजागृती करण्याचा प्रयत्न करत आहे. कोरोना , आणि लस निर्मिती मधील भारतीयांचा सहभाग जगात असा एक ही देश नसेल जिथे ज्ञानाचा भंडार असणारे भारतीय लोक त्या देशाच्या प्रगतिमध्ये सहभागी नाहीत. कोरोनाच्या लढ्यात तरी हे मागे कशी राहतील. सिरम इंडिया लिमिटेड पुणे स्थित जैव तंत्रज्ञानातील अग्रणी कंपनी आहे यां कंपनीचे वैशिष्ट्य म्हणजे या पूर्वी ही hepatitis, पोलीओ , स्वाइन फ्लू इत्यादि आजारामध्ये लस निर्माण करण्याचे महत्वाचे योगदान आहे. वर्षभरात १.५ अब्ज लसीचे डोस अतिशय माफक दरात तयार करण्याची क्षमता असणारी या कंपनीचे उत्पादन यूरोपियन देशात व संशोधन यूनिट पुणे सारख्या शहरात आहे. भारतामध्ये एक ही नोबेल परितोषिक किवा औषधाचा स्वामित्व हक्क नाही तरीही औषध , लस उत्पादन करण्यात प्रावीण्य , विश्वसनीय नावलौकिक मिळवणारा देश आहे. जावपास ८०% लस आफ्रिका सारख्या देशात पुरवेल जातात. कोरोनाची लस निर्माण करण्यासाठी न्यूयॉर्क मधील codagenic या...

Corona Series Part 56 : कोरोना, आणि ई-शिक्षण

Corona Series Part 56 नमस्कार मी अजिंक्य पत्रावळे सध्या कोरोना विषाणूचा प्रादुरर्भाव लक्षात घेऊन Social Media च्या माध्यमातून जनजागृती करण्याचा प्रयत्न करत आहे. आजचा विषय विस्तृत मांडला आहे.   या विषया बाबतीत आपण आपले मत ब्लॉगवर जरूर कळवावे ही विनंती.     https://ajinkya1030.blogspot.com   कोरोना , आणि ई-शिक्षण मार्च महिन्यापासन कोरोनाचा प्रभाव दिसू लागला शेवटच्या आठवड्यापासून शाळा , कॉलेज लॉकडाउनच्या काळापासून आज पर्यन्त बंद करण्यात आल्या. भितीदायक वातावरणामध्ये १० , १२वी च्या परीक्षा घेण्यात आल्या. शैक्षणिक वर्ष २०१९-२० चे कार्य संपत आले होते परंतु लेखी आणि मौखिक परीक्षा राहिल्या होत्या . आणि आता यूजीसीच्या मार्गदर्शंनानुसार त्या राहूनच जातील. किंवा काही अंशी तात्पुरती योजना राबवून काही ना काही मार्ग काडला जाईल.   नैसर्गिक आपत्ती महापुर , वैश्विक महामारी मधून शैक्षणिक क्षेत्रा समोर नवीन आव्हान उभे राहिले आहे. खाजगी , काही सरकारी शाळा , कॉलेजने देखील तात्पुरती सोय करण्यासाठी ऑनलाइन तास झूम , गूगल क्लासरूम , गूगल डॉक , यू ट्यूब , व्हाट्स अप...

पुन्हा कधीही कोरोना सारख्या महामारीमुळे लेख लिहायची वेळ येऊ नये हीच ईश्वर चरणी प्रार्थना

नमस्कार मी अजिंक्य पत्रावळे आज काय लिहावे आणि काय नको समजेनासे झाले आहे. तरी धाडस करून लिहित आहे. काही चुकले तर समजून घ्यावे ही विनंती.   मार्च महिन्यामध्ये जगात नवीन विषाणू ने धुमाकूळ घातला होता सर्वत्र भीतीचे वातावरण निर्माण झाले होते. शास्त्रज्ञ , संशोधक , मीडिया , नेते , उद्योजक , आणि सामान्य जनता सर्वच नागरिकांना पुढे काय वाहून ठेवले आहे याची कल्पना नव्हती. परिस्थितीचे आकलन होण्याचा आतच लॉकडाउन झाला तेव्हा सुट्टीचा आनंद घेऊया असे समजून काही नागरिक मस्त मजेत होते. हळू हळू परिस्थिती बदलून गंभीर झाली , पण नेमके काय चालू आहे काय करावे आणि काय करू नये याचा अंदाज लागेना. मीडिया मध्ये रोज के भीतीदायक बातमी येऊ लागली कधी विषाणू वर असलेले उपाया येऊ लागले पण शास्त्रीय माहिती सजत नसल्यामुळे गोंधळाचे वातावरण निर्माण होऊ लागले . अश्या मध्ये रसायनशास्त्राचा विद्यार्थी म्हणून कोरोना विषाणूच्या विरोधात   काही काम करावे असे वाटत होते परंतु संशोधन करण्यासाठी काही मर्यादा होत्या याचे भान होते पण शांत बसून चालणार नाही हे लक्षात आले होते. म्हणून मनातून ठरवले आज या संकटकाळी समजासाठी आप...