Corona Series Part 37 : कोरोना, आणि लक्षणे

Corona Series Part 37

      नमस्कार मी अजिंक्य पत्रावळे सध्या कोरोना विषाणू चा प्रादुरर्भाव लक्षात घेऊन Social Media च्या माध्यमातून जनजागृती करण्याचा प्रयत्न करत आहे.

कोरोना, आणि लक्षणे

कोरोना नवीन विषाणू नसला तरी इतरांपेक्षा त्याचे वेगळेपण समोर दिसत आहे. रोज नवनवीन संशोधन होत बरीच माहिती मिळू लागली आहे. आता पर्यन्त कोरोना म्हणजे सर्दी, ताप, खोखला, श्वास घेणायस अडथळा, अशी काही प्रमुख लक्षणे समोर आली होती. चीन मध्ये कोरोनाचा दुसरा हंगाम चालू झाला तेव्हा कोणतेही लक्षणे न आढळणारा आजार म्हणून नोंद होऊ लागली. या सगळ्यामद्धे आता उपचार करत असताना डॉक्टराना शरीरात होणारे बदल नव्याने आढळून येत आहेत. कोण कोणती नवीन लक्षणे आणि न आढळणारी लक्षणे या बाबत माहिती घेऊया.

जर्नल ऑफ अमेरिकन मेडिकल असोसिएशनच्या एक शोध निबंधचा आधारघेत Washington post मध्ये माहिती प्रसारित झाली. करोनाच्या रुग्णमध्ये रक्त गोठणारी लक्षणे समोर आली आहेत. रक्त गोठने ही एक नैसर्गिक प्रक्रियाच आहे जेव्हा व्यक्ति जखमी होतो तेव्हा शरीरातील रक्त वाहून जाऊ नये यासाठी शरीतात फायबर आणि प्लेटलेट च्या मदतीने जखमेवर पातळ रक्त-अर्धघन-घन अवस्थेत रूपांतर होऊन गोठले जाते. परंतु बर्‍याच वेळेला बिघाडामुळे  शरीराच्या अंतर्गत फुफुस, किडनी, हृदय, मेंदू अवयवामद्धे रक्त गोठून रक्त प्रवाह अडवला जातो आणि त्यामुळे शरीराची बरीच हानी होते हे सर्व ज्ञात आहे. असेच कोरोनाची बाधा झाल्यानंतर  अंतर्गत अवयवामद्धे रक्त गोठन्याचे प्रकार आढळून आले आहेत. नेदर्लंडमध्ये झालेल्या संशोधांनामध्ये १८४ आयसीयू मधील रुग्णापैकी ३१% आणि चीनमधील १८३ आयसीयू मधील ७१% रुग्णामद्धे रक्त गोठण्याची लक्षणे निदर्शनास आली आहे. यावर उपाय करण्यासाठी रक्त पातळ होणार्‍या औषधाची छोटी व योग्या मात्रा रुग्णांना दिली जात आहे. असे कोरोनाचे बरेचसे पैलू वैज्ञानिकांमार्फत (डॉ) समजू लागले आहेत. परंतु काही रुग्ण मात्र कोनतीही लक्षणे दाखवत नाहीत त्या सायलंट स्प्रेडर संदर्भात जाणून घेऊ.

कोरोना रुग्णांचे त्यांच्या लक्षणांच्या दृष्टिने ३ प्रकारात वर्गीकरण करता येईल १) रुग्ण ज्यांच्या मध्ये तीव्र लक्षणे आढळतात २) रुग्ण ज्यांच्या मध्ये अति सोम्य लक्षणे आढळतात ३) रुग्ण ज्यांच्या मध्ये लक्षणे आढळत नाहीत. डब्ल्यूएचओच्या माहिती नुसार १ आणि २ वर्गामधील लोक कोरोनाचा प्रसार होण्यास प्रामुख्याने करणीभूत राहतात. परंतु जसे संशोधन पुढे जात आहेत तसे लक्षणे न आढळणारे रुग्ण कोरोनाचा प्रसार मोठ्या प्रमाणात करू शकतात असे लक्षात येऊ लागले आहे. हा प्रसार थांबवन्यासाठी कमीत कमी वेळेत जास्तीत जास्त तपासणी करणे हा एकमेव रामबाण उपाय आहे. भारतात चाचणी करण्याची यंत्रणाकशी आहे. सर्व प्रथम परदेशी प्रवासी आणि त्यांचे कुटुंब, कोरोना बाधित रुग्णाचा जवळ संपर्कात असणारे सारे लोक, हॉटस्पॉट भागामधील लक्षणे असणारे लोक, सफाई, डॉ, ईत्यादी लोक, वयोवृद्ध, श्वसनाचे आजार असणारे या सर्वांची १ किवा २ वेळा तपासणी केली जाते. लक्षणे नसणारे लोकांची चाचणी लवकर होत नाही. त्यामुळे कोरोना फोफावण्यासाठी वेळ मिळतो आणि लक्षणे नसणारा न कळत बाधा पसरवतो. डब्ल्यूएचओ आणि आयसीएमआर नूसार सध्या ८०% लक्षणे नसणरे बाधित आढळत आहेत. विविध देशात हे प्रमाण ५-८०% आहे. चीनमध्ये लॉकडाउन कढल्यांनंतर ७८% लक्षण नसणारे लोक तसेच इटली मध्ये ७% लोक कोरोनाने ग्रस्त सापडले. असे असले तरी अजून देखील शास्त्रज्ञांमद्धे या बाबत २ मत प्रवाह आहेत. येणार्‍या काळात यावर एकमत होणे महत्वाचे असून लक्षणे नसताना बाधा पसरवणार्‍याचा बाबतीत काही तरी उपाय केला पाहिजे हा यक्ष प्रश्न शास्त्रज्ञांसमोर आहे. यावर कोणता मार्ग समोर येतो हे पाहाण्यासाठी कोरोना शास्त्रज्ञांसमोर उभा आहे.

प्रा डॉ अजिंक्य अजित पत्रावळे     

रसायनशास्त्र विभाग

विवेकानंद कॉलेज कोल्हापूर

https://ajinkya1030.blogspot.com